Навіны

Гісторыя па коле

Не пакідае адчуванне цыклічнасці гісторыі. Тыя падзеі, якія адбываюцца зараз у Беларусі, вельмі нагадваюць час трыццацігадовай даўніны і дазваляюць меркаваць, што яна развіваецца якраз па спіралі. Шкада толькі, што нам, хто памятае час сканання Савецкага саюзу, зараз не па дваццаць гадоў, а па пяцьдзесят і больш…

Люты – звычайна спакойны месяц у сэнсе грамадскай актыўнасці. Абуджэнне часцей надыходзіць увесну, аднак на гэты раз працэс пайшоў хутчэй. На пляцы розных беларускіх гарадоў павалілі людзі, прычым пайшлі туды стыхійна, спантанна і неарганізавана. Мусіць перасталі верыць тэлевізару, у якім апавядаецца пра сацыяльны рай у Беларусі. А кропляй, што перапоўніла чашу, здавалася б, бясконцага цярпення, стаў падатак на так званых “дармаедаў” – на людзей, якія насамрэч у пераважнай бальшыні цяжка працуюць, забяспечваюць сваіх блізкіх і выжываюць насуперак дзеянняў і палітыкі нядбайнай дзяржавы. Больш таго, яны памагаюць і сваім сем’ям, і хай не наўпрост, але спрыяюць краіне ў няпростай эканамічнай сітуацыі. Але дзяржаўнаму ненажэрнаму чэраву ўсё мала. Велізарны штат дзяржаўных чыноўнікаў, сярод якіх асабліва трэба вылучыць разнастайных прапагандыстаў, ідэолагаў, а таксама процьму сілавых структур – вось дзе сапраўдныя дармаеды на шыі народу. Але людзі больш трываць не хочуць і дзяржава зараз узяла паўзу, ня ведае што рабіць – ці размахваць далей сваёй карнай дубінай, ці… А зрэшты яны толькі і ўмеюць, што дубінай, на нейкае рэфармаванне і эвалюцыю няздольныя. Але калі на вуліцы выходзіць ужо не пару соцень актыўных апазіцыянераў-іншадумцаў, а тысячы ўчарашніх “нейтралаў” – то дзяржава пачынае баяцца. А паколькі яе кіраўнік знік на нейкім чарговым загадкавым адпачынку, то і галоўнага рашэння прыняць няма каму. Але можна не сумнявацца, што сапраўднае аблічча гэтая дзяржава яшчэ пакажа. Як шчыра і выразна паказаў яго начальнік усёй міліцыі Рэспублікі Беларусь Ігар Шуневіч. На пытанне, чаму ён на 9 мая апранае мундур афіцэра НКВД (перакладаць гэтую жудасную абрэвіятуру на нашу мову не трэба!), ён наўпрост адказаў, што ганарыцца сваімі папярэднікамі – “сотрудниками органов внутренних дел”, якія змагаліся з узброенымі бандамі і нацысцкімі недабіткамі пасля вайны. Пра тое, што людзі ў гэтай форме найперш знішчалі, расстрэльвалі дзясяткі тысяч ні ў чым невінаватых суграмадзян, міністр унутраных спраў сціпла прамаўчаў. Але і так усё зразумела пра яго ідэалы.

   Іншая гарачая тэма – гэта абарона Курапатаў. Пакуль адны мужыкі, якія ніяк не могуць пазбыцца савецкай традыцыі, жлукцілі гарэлку ў “дзень зашчытніка ацечаства”, іншыя, пераважна маладыя хлопцы, кінуліся бараніць мемарыяльнае месца ад незаконнай будоўлі. Абарона Курапатаў – гэта ня проста абарона памятнага месца. Гэта абарона нашай гістарычнай памяці, беларускай нацыянальнай годнасці, чалавечай вартасці. І вось тут міліцыя не прыходзіць на дапамогу. Наадварот арганізоўвае правакацыі альбо патурае ім. Але грамадства ўжо абуджаецца. Мабыць упершыню супраць апаганьвання незаконным будаўніцтвам ахоўнай тэрыторыі выступілі святары ўсіх асноўных канфесій. І ўжо нават дзяржаўныя прапагандысты сталі казаць пра тое, што Курапаты трэба пакінуць у спакоі.

   У кожнага свая памяць і свае героі. Памяць Шуневіча наказвае яму пакланяцца савецкім антыбеларускім правадырам, памяць Беларусаў – іншая. У 1988 годзе ў газеце “Літаратура і мастацтва” быў надрукаваны артыкул Зянона Пазьняка і Яўгена Шмыгалёва “Курапаты – дарога смерці”, які выклікаў шырокі грамадскі рэзананс. Пасля гэтага у Менску былі ўтвораныя рэспубліканскае грамадскае гісторыка-асветнае таварыства памяці ахвяр сталінізму “Мартыралог Беларусі” і аргкамітэт Беларускага Народнага Фронту “Адраджэньне”. Неўзабаве прайшоў ужо легендарны мітынг-рэквіем “Дзяды”, які быў гвалтоўна разагнаны сілавымі структурамі. Менавіта тады вырас сведамы арганізаваны беларускі палітычны рух, вынікам якога стала заваёва суверэнітэту.

   Сённяшняя ўлада аднаўляе помнікі крывавым бальшавікам. А ў Курапатах паўстаў сапраўды народны крыжовы мемарыял, які бароніць беларускі Народ. Такая праўда, такая хада нашай гісторыі.

Уладзімір Хільмановіч

 

01.03.2017

праваабарончыя сайты