Навіны

Яшчэ пра ашуканства

Пачаў я апавядаць у мінулым нумары пра наш свет татальнага ашуканства. Практычна немагчыма не стаць яго ахвяраю. Нават калі ты разумееш, што цябе падманваюць, а зрабіць нічога з гэтай сістэмай ня можаш. Дык вось чарговая абяцаная гісторыя. Паехаў тыдзень таму адзін мой сябра з Беластоку ў Вільню – меў там справы і мусіў да ўсяго заначаваць. У пошуках начлегу зайшоў на адзін з сама папулярных сайтаў, які аказвае патрэбныя пасярэдніцкія гатэльныя паслугі. Знайшоў гатэльчык ці хостэл і хутка зарэзерваваў сабе начлег. Пры тым здзівіўся, як хутка электронная сістэма спісала з яго карткі грошы. Прыехаўшы ў Вільню, доўга шукаў мой прыяцель патрэбны адрас, урэшце знайшоў і той гатэльчык, які апынуўся нейкай сумнеўнай начлежкай з процьмай людзей падазронага роду заняткаў. Ці трэба далей казаць, што пра ніякую электронную рэгістрацыю там і слухаць ніхто не захацеў, праўда, мясцовы размеркавальнік шматярусных спальных месцаў за грошы прапанаваў пасяліць змучанага дарогай вандроўніка. Сябра мой адмовіўся і на яго шчасце непадалёк знайшоў цалкам прыстойны і недарагі гатэльчык, дзе і атрымаў начлег. Там на рэцэпцыі яму сказалі, што ён не першы такі ашуканы з рэзервацыяй той начлежкі. Але ж калега звяртаўся праз вельмі вядомы і афіцыйны рэсурс! Наступны тыдзень пайшоў у яго на працяглую перапіску з адміністрацыяй таго сурёзнага сайту. Пакуль выцягнутыя махлярамі грошы не ўдалося вярнуць. І нешта падказвае, што так і не ўдасца.

Расказаў я тут вышэй гісторыю наўпроставага махлярства зламыснікаў. Але куды часцей у паўсядзённым жыцці і побыце даводзіцца сутыкацца ўсім нам з, так бы мовіць, прыхаваным ашуканствам, аформленым у прывабную «абгортку» рознага кшталту. Вось, прыкладам, шукаеш, знаходзіш, выбіраеш у маркеце патрэбную табе рэч, цешышся з даступнай прымальнай цаны, але на касе выяўляецца, што тая рэч істотна даражэй, чым напісана на цэтліку. Высвятляецца, што цэннікі нібыта проста пераблыталі, маўляў, тое, што было танней і ляжала на той паліцы, ужо прадалі, а патрэбная табе рэч каштуе больш. Што ў такой сітуацыі зробіць пакупнік – правільна – найчасцей усё ж набудзе выбраную рэч. А цэннікі ў харчовых супермаркетах тым больш «зашыфраваны» так, што галава закруціцца. Асабліва шкада тут людзей у сталым веку, якія як не прыглядаюцца да тых стракатых і хітра напісаных і размешчаных цэтлікаў, усё роўна непазбежна падмануцца. Ды і кожны ў той ці іншай ступені самаашукаецца – бальшыня пакупнікоў не любіць скандаліць і як што пераплаціць лішняе, абы не псаваць сабе настрой яшчэ больш. І сядзяць цэлыя аддзелы маркетолагаў і працуюць над сваімі разнастайнымі «вынаходніцтвамі». Пра фальшывую рэкламу нават і гаварыць ужо не варта – гэта напэўна яшчэ сама «чэсны» спосаб падману.

У сферы харчавання і адпачынку іншыя віды прыхаванага, калі не ашуканства, то гэткага «элегантнага» вымантачвання. Змяніліся ранейшыя меркі, ранейшыя звыклыя дзесяцігоддзямі, а то і стагоддзямі падыходы. Раней літар быў літрам, паўлітра – паўлітрамі, кілішкі стограмовікамі, ці напалову ад іх. Такія класічныя ёмістасці. А цяпер замест літра – то 0,90, то 0,95, а нават і 0,97 ужо ёсць. І так далей... І скажу вам, што гадоў 5-7 таму такога яшчэ не было. Прынамсі, на тэрыторыі нашых краін Усходняй Еўропы. Гэта прыходзіла неяк паступова, незаўважна і ўкаранялася, ламаючы і змяняючы звыклыя падыходы і ўклады.

Усё гэта, канечне, дробязі ў параўнанні з палітычнымі аферыстамі і прафесійнымі ашуканцамі ў грамадскай сферы. Але зараз нават цяжка сказаць, што тут першаснае – гэтыя грамадска-палітычныя махлярскія плыні, ці эканамічна-карпарацыйныя бізнэс-колы з іх ненажэрнай прагай нажывы. Хто задаў кірунак таго, што ашуканства разнастайных відаў і формаў стала чамусьці нормай нашага варяцкага часу. І што можа гэта спыніць, навярнуць на нармальнасць. Праўдападобна, што нават жудасная эпідэмія ковіду не схамянула чалавецтва. Далей нават страшна думаць, чым усё скончыцца.

Уладзімір Хільмановіч

Архіў

Іншыя навіны

Відэа

праваабарончыя сайты